Hoe maken mensen keuzes over hun geldzaken zoals hypotheken en beleggingen? En hoe ervaren zij hun financiële gezondheid?
Sinds 2021 onderzoekt Centerdata hoe mensen omgaan met hun geld. Dit gebeurt in opdracht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en heet de Consumentenmonitor.
De Consumentenmonitor laat zien hoe het gedrag van consumenten verandert in de loop van de tijd. Het onderzoek bestaat sinds 2004 en wordt twee keer per jaar gedaan.
Aan deze Consumentenmonitor deden 676 mensen mee met een hypotheek. Zij zijn lid van het LISS panel. Het rapport laat zien hoe gezinnen in Nederland omgaan met hun hypotheek. Het gaat ook over keuzes en risico’s, zoals rente, aflossen en het energiezuiniger maken van de woning.
Soorten hypotheken: vaker een annuïteitenhypotheek
Twee derde van de deelnemers sloot hun hypotheek af tussen 1991 en 2020. Sinds 2022 bestaat een hypotheek steeds vaker uit meerdere delen. Steeds meer deelnemers kiezen voor een annuïteitenhypotheek. Dat is een hypotheek waarbij je elke maand een vast bedrag betaalt. Dit bedrag bestaat uit rente en aflossing. Jongere mensen kiezen vaker voor een annuïteitenhypotheek. Oudere mensen hebben vaker een aflossingsvrije hypotheek. Bij een aflossingsvrije hypotheek betaal je tot de einddatum alleen rente. Omdat je niet aflost, moet je de lening op de einddatum in één keer betalen.
Extra aflossen en aflossingsvrije hypotheken
In 2025 is de mediane hypotheekschuld ongeveer €185.000. Jongere personen tussen 18 en 34 jaar hebben vaak de hoogste schuld. Veel mensen vinden het belangrijk om af te lossen. Vier op de tien mensen met een hypotheek lossen soms extra af. Zij doen dit meestal om hun maandlasten lager te maken. Van de mensen met een aflossingsvrije hypotheek weet één op de tien nog niet hoe zij deze later aflossen. Toch denken de meeste mensen dat zij geen geldproblemen krijgen als de hypotheek afloopt.
Woning energiezuiniger maken
Vier op de tien mensen hebben hun woning energiezuiniger gemaakt. Zij betalen dit meestal met hun spaargeld. Steeds meer mensen kennen subsidies en leningen, zoals de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). Mensen die hun woning niet energiezuiniger maken, zeggen vaak dat het te duur is. Ook hebben zij soms niet genoeg geld.
Financiële situatie van huishoudens
De meeste mensen die een hypotheek hebben, kunnen goed rondkomen. Driekwart van de huishoudens houdt geld over aan het einde van de maand. Ongeveer één op de tien moet spaargeld gebruiken om rond te komen. Een kleine groep mensen maakt schulden.
